Ταξίδι

Οδοιπορικό στην Μαγική Κρήτη: «Ήτανε μια φορά, μάτια μου κι έναν καιρό…τα Χανιά»-Part 3!

185

«Χανιά μου φεγγαρόλουστα, Χανιά μου ηλιολουσμένα
μου σκλάβωσέ την τη καρδιά, μ’ αγίεψες κι εμένα…
»

 Γράφει η Πηνελόπη Κοφιάνη

Όποιες λέξεις, όποιες φράσεις κι αν σκεφτούμε, για να περιγράψουμε τις ομορφιές αυτού του ευλογημένου τόπου, είναι πάντα λίγες, φτωχές. Στην Κρήτη η φύση στάθηκε ιδιαίτερα γενναιόδωρη, χαρίζοντας αγαθά κι ομορφιές όλων των ειδών. Ομορφιές τόσες πολλές, που φαίνονται ατελείωτες στα μάτια μας. Στα μάτια μας, που απλά εύχονται, να μπορούσαν κι οι μέρες μας εκεί, να είναι ακριβώς έτσι· ατελείωτες.
Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Λασίθι. Τέσσερις λέξεις στη σειρά· το μαγικό μας ξόρκι. Τέσσερα κομμάτια γης στη σειρά, ποτισμένα με αλυκό, πελαγίσιο νερό· το μαγικό μας φίλτρο. Κι εγένετο… η Κρήτη. Τι λέτε; Ξετυλίγουμε την κλωστή απ’ την ανέμη, να βρούμε την μαγεία την κρυμμένη;
Γαύδος, Σφακιά κι Αποκόρωνας είναι τα μέρη, που θα επισκεφθούμε στο τρίτο κομμάτι του οδοιπορικού μας στην Κρήτη. Διαφορετικά, θα ξετυλίξουμε μαζί και την υπόλοιπη κλωστή την τυλιγμένη, στην μαγική Χανιώτικη ανέμη.

Γαύδος
Τώρα είμαστε στο νοτιότερο σημείο της Ευρώπης. Το τριγωνικό αυτό κομμάτι στεριάς των 30 μόλις τετραγωνικών χιλιομέτρων, λέγεται, πως ήταν κάποτε η Ωγυγία, το νησί της Καλυψούς, στο οποίο ναυάγησε ο Οδυσσέας. Η μυθολογία μας φαίνεται, να μην επέλεξε τυχαία αυτόν τον τόπο, για ανάπαυλα του Οδυσσέα από τις περιπέτειές του. Η αίσθηση απομόνωσης κι ελευθερίας που αποπνέει, σε συνδυασμό με τα ονειρεμένα τοπία και τις ακατέργαστης ομορφιάς παραλίες της, κάνει τη Γαύδο μυθική, στα μάτια όλων όσων την επισκέπτονται.
Το νησί των 50 μόνιμων κατοίκων και των 3.500 καλοκαιρινών επισκεπτών αποτελεί, παρέα με την γειτονική λιλιπούτεια Γαυδοπούλα, σταθμό για το ταξίδι Αφρική-Ευρώπη κι αντίστροφα των μεταναστευτικών πουλιών. Είναι όμως και καταφύγιο για τα απειλούμενα είδη φώκιας, αλλά και τις χελώνες careta careta. Καθόλου τυχαίο λοιπόν, που εντάχθηκε στο πρόγραμμα Νatura 2000.
Η ομορφιά της Γαύδου εξάλλου, επιδοκιμάζεται κι από το Discovery Channel, αφού κατά την άποψή του, η παραλία του Αγιάννη είναι η δεύτερη καλύτερη παραλία στον κόσμο. Φετιφές, Σαρακίνικο, Λαβρακάς, Πύργος, Ποταμός, Κόρφος, Τρυπητή, Νταϊάνα, Λακούδι, οι υπόλοιπες παραδεισένιες παραλίες της. Μέσα σ’ αυτές κι η Καραβέ, το μικρό και μοναδικό λιμάνι της Γαύδου, απ’ όπου παίρνουμε το καραβάκι και βάζουμε πλώρη για τον…

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Δήμο Σφακίων
Την δυσπρόσιτη και τραχιά αυτή περιοχή αγκαλιάζουν οι απόκρημνες πλαγιές των Λευκών Όρων. Η ανυπότακτη κι ανεξάρτητη φύση της γίνεται αντιληπτή, αμέσως μόλις πατήσουμε το χώμα της. Μοιάζει, σαν να μην χρειάζεται καν, να ακούσουμε τις περήφανες αφηγήσεις των Σφακιανών, για την άρνηση της υποταγής τους στους Σαρακηνούς Άραβες το 824 μ.Χ. και την δημιουργία έκτοτε μιας δικής τους αυτόνομης κι αυτεξούσιας κοινότητας.Ίσως είναι περιττό, να μας πουν, ότι 13 από τις 27 σ’ όλη την Κρήτη εξεγέρσεις κατά των Βενετών, ξεκίνησαν από τους ίδιους. Σ’ αυτόν τον τόπο μας οδηγεί η φαντασία μας πάλι, για την ύψωση της επαναστατικής σημαίας της Κρήτης κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας το 1770.
Η ιστορία της βέβαια δεν ξεκινάει από τότε. Ίχνη ανθρώπινης παρουσίας βρίσκονται στα άγρια κι αφιλόξενα σπήλαιά της και χρονολογούνται μεταξύ 7.500 και 8.500 π.Χ. Από τους προγόνους των Σφακιανών γεννήθηκε κι η θεά Βριτομάρτις, που πριν παραχωρήσει τη θέση της στη θεά Άρτεμις, λατρεύτηκε σ’ όλη την Κρήτη κι όχι μόνο. Ο Δίας ο Κρηταγενής έριχνε στην αρχή τους κεραυνούς του από το δυσπρόσιτο και βραχώδες όρος Γκίγκιλος, αφού εκεί πρώτα είχε επιλέξει να στήσει τον θρόνο του. Από το ξακουστό μαντείο της Τάρρας πάλι, γεννήθηκε κι αυτό των Δελφών.Από εκεί, οι ιερείς του θεού Απόλλωνα κι ο ίδιος, μεταμορφωμένος σε δελφίνι ταξίδεψαν μέχρι την στερεά Ελλάδα, για να χτίσουν το μετέπειτα εκεί μαντείο.
Σ΄αυτόν τον τόπο οι μύθοι κι οι θρύλοι είναι ατελείωτοι, όπως κι η ομορφιά των φαραγγιών, των σπηλαίων και των βουνών, που τους έπλασαν. Οι διαδρομές του Άη Γιάννη, της Ανώπολης, του Ασκύφου, της χώρας Σφακίων και του Φραγκοκάστελλου μας μιλούν για τον θρύλο των Δροσουλιτών, για το αρχαιότερο δάσος κυπαρισσιού (σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης), για δροσερές πηγές νερού και ρηχά ποταμοχάλικα, για παλιούς ελαιώνες και μεγάλες χαρουπιές και για μια πανέμορφη από ψηλά θέα. Μέσα από αυτές τις διαδρομές μπορούμε, να γνωρίσουμε κάποια από τα 260 σπήλαια των Σφακίων, όπως τα Σκορδαλάκκια, το Αγιασμάτσι, τους Δρακολάκκους και του Δασκαλογιάννη. Αυτές οι διαδρομές μας φέρνουν σ’ επαφή και με τα ξακουστά Σφακιανά φαράγγια, όπως αυτό της Αράδαινας, του Μανικά, της Τρυπητής, του παπά-Λαγκού, της Ίμπρου, του Κατρέ Λαγκού, του Κλάδου, της Ελυγιάς, του Ίλιγγα και της Κάπνης. Μία από τις διαδρομές αυτές είναι κι εκείνη της Σαμαριάς, που μπορεί να μην ξεκινάει από τα Σφακιά, αλλά καταλήγει εκεί και συγκεκριμένα σε μια υπέροχη παραλία· στην Αγία Ρούμελη.
Η Αγία Ρούμελη είναι η τέταρτη στη σειρά παραλία της εκπληκτικής Σφακιανής ακτογραμμής, που με θέα το απόλυτο μπλε του Λιβυκού πελάγους δροσίζει τα καλοκαίρια μας. Το δροσιστικό αυτό πεντοζάλι σέρνει πρώτη η Τρυπητή και τελειώνει στην Ορθή Άμμο. Ενδιάμεσά τους, οι υπόλοιποι συναρπαστικοί χορευτές, που μας προσφέρουν τα πεντακάθαρα, βαθιά, μπλε νερά τους, για να κολυμπήσουμε: Σεντόνι, Δώματα, Άγιος Παύλος, Μάρμαρα, Λύκος, Λουτρό, Γλυκά Νερά, Ίλιγγας, Χώρα Σφακίων, Φραγκοκάστελλο.
Κι έπειτα από τόσες διαδρομές, τόσο κολύμπι, τόσα μέρη και πράγματα που γνωρίσαμε και μάθαμε, θέλουμε λίγο να ξεκουραστούμε. Να χαλαρώσουμε, να τεμπελιάσουμε ίσως. Και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος γι’ αυτό, από το κάτσουμε σε μια από τις πολυάριθμες ταβέρνες της και να απολαύσουμε την περίφημη σφακιανή πίτα με μέλι, φτιαγμένη με τοπική μυζήθρα, το τσιγαριαστό αρνί, το πιλάφι, τα σύγκλινα και τα τοπικά παξιμάδια, πίνοντας ρακή ή ντόπιο κρασί κι
ακούγοντας ριζίτικα και μαντινάδες.
Κάπως έτσι κλείνουμε την περιήγησή μας στα Σφακιά και προχωράμε τώρα παρακάτω, οδεύοντας προς βορά, ώστε να φτάσουμε και στον…

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Δήμο Αποκόρωνα
Ο Αποκόρωνας μοιάζει με μια καταπράσινη γέφυρα, που συνδέει τα Χανιά με τους υπόλοιπους νομούς της Κρήτης. Οι πέντε ποταμοί που τον διαρρέουν (Κοιλιάρης, Ξυδιάς, Βρυσσανός, Αλμυρός, Δέλφινας) και η μία και μοναδική λίμνη στη Κρήτη, η λίμνη του Κουρνά, είναι οι πλούσιοι υγροβιότοποι, που του χαρίζουν όχι μόνο θαυμαστές φυσικές ομορφιές, αλλά κι ένα γόνιμο κι εύφορο έδαφος.
Λέγεται, πως η ονομασία του προήλθε από τις λέξεις από και κορώνα, επειδή κάποτε ήταν ιδιαίτερη κτήση του στέμματος, των Βυζαντινών αυτοκρατόρων. Στην περιοχή του βρίσκονται τα Άπτερα, που ιδρύθηκαν τον 7 π.Χ. αιώνα και παρέμειναν αυτόνομα καθ’ όλη την Ελληνική περίοδο. Η μυθολογία λέει, πως η ήττα των Σειρήνων από τις Μούσες έγινε η αιτία να ονομαστεί έτσι η πόλη και να γεννηθούν τα νησιά Λευκαί στον κόλπο της Σούδας. Μετά την ήττα τους στην περιοχή αυτή οι Σειρήνες, «άπτεραι και λευκαί», έπεσαν στη θάλασσα, αφού πρώτα πέταξαν τα φτερά από τους ώμους τους,. Τα τείχη της αρχαίας πόλης σώζονται ακόμα σε μήκος περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων. Όμως, Ρωμαίοι, Ενετοί, Άραβες πειρατές κι Οθωμανοί άφησαν κι αυτοί τα δικά τους αποτυπώματα εδώ.Οι θολωτές κι εντυπωσιακές Ρωμαϊκές δεξαμενές, το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και το φρούριο Ιτζεδίν είναι κάποια από αυτά.
Στον Αποκόρωνα βρίσκουμε τα ωραιότερα σπήλαια των Χανίων. Ανάμεσα από τα 300 και πλέον σπήλαιά του ξεχωρίζουν αυτά του Χαϊνόσπηλιου στις Γούρνες, της Κρυονερίδας, του Ξανθού στον Ομπρόσγιαλο, του Μεταξάρη – Κουρούπηδων στο Κόκκινο Χωριό, του Κουρνά και το μοναδικό στην Ελλάδα υποθαλάσσιο σπήλαιο των Ελεφάντων. Εδώ επίσης βρίσκουμε και τα δύο βαθύτερα βάραθρα των Βαλκανίων, αλλά και διεθνώς· του Γουργούθακα δηλαδή με βάθος 1208μ. και του Λιονταριού, βάθους 1.180μ. Ένα ακόμα βάραθρό του, το Μαύρο Σκιάδι, έχει την σημαντική πρωτιά της μεγαλύτερης κατακόρυφης κατάβασης στην Ευρώπη. Τα μικρά αλλά πανέμορφα φαράγγια του, όπως της Ασή Γωνιάς, του Διάλυκα, του Στύλου ή του Αγίου Ιωάννου μας προσφέρουν μοναδικές ορεινές διαδρομές.
Κάποια από τα πιο γνωστά, παραδοσιακά και γραφικά χωριά της Κρήτης μας περιμένουν εδώ, στον Αποκόρωνα, για να μας φιλοξενήσουν. Πλάκα, Γαβαλοχώρι, Κεφαλάς, Αρμένοι, Βρύσες, Στύλος, Κόκκινο Χωριό είναι λίγα από αυτά με μπροστάρηδες στον χορό τον Βάμο και τις Καλύβες. Στον Βάμο, που για πρώτη φορά κατοικήθηκε από Άραβες πειρατές, θαυμάζουμε τα δημόσια κτίρια με τα νεοκλασικά τους στοιχεία και τα «κονάκια» των πλουσίων φτιαγμένα από πέτρα, ξύλο και χώμα. Περπατάμε στον καλοδιατηρημένο παραδοσιακό πέτρινο δρόμο, στην παλαιά γειτονιά και καμαρώνουμε το εκπληκτικό ελαιοτριβείο με τις 12 αψίδες του. Στις Καλύβες πάλι, στο όμορφο αυτό παραθαλάσσιο χωριό με τις αμμώδεις παραλίες βαδίζουμε σε στενά σοκάκια ενός παλιού μεσαιωνικού οικισμού και θαυμάζουμε το θολωτό πέτρινο νερόμυλο στην πλατεία του. Στεκόμαστε στο γεφυράκι, που περνάει πάνω από τον ποταμό Ξυδιά, για να φωτογραφίσουμε τις ξύλινες βαρκούλες, που λικνίζονται απαλά στα νερά του. Ανεβαίνουμε στον λόφο πάνω από το λιμάνι και βρίσκουμε τα ερείπια του ενετικού φρουρίου Castel Apicorno.
Αποκαμωμένοι πια, μα κι εντελώς γεμάτοι από όλες αυτές τις όμορφες γνωριμίες και συναντήσεις, χρειαζόμαστε κολύμπι, χαλάρωση και διασκέδαση, για να αισθανθούμε, πως ολοκληρώσαμε την υπέροχη αυτή εμπειρία μας. Μπροστά μας λοιπόν, απλώνονται οι έξη πανέμορφες παραλίες του Αποκόρωνα και διαλέγουμε εμείς, όποια θέλουμε Οι παραλίες του Ομπρός Γυαλού και της Κουτάλης είναι οι απομονωμένες παραλίες, με την ακατέργαστη φυσική ομορφιά κι έναν πλούσιο βραχώδη βυθό, που παρεπέμπει σε μάσκα και βατραχοπέδιλα για υποβρύχιες εξερευνήσεις. Στο τέλος μιας απότομης, καταπράσινης πλαγιάς βρίσκεται η παραλία της Κεράς. Εδώ συναντάμε τον συνδυασμό της ξανθιάς άμμου και του βότσαλου με τα ρηχά, αλλά πεντακάθαρα νερά. Τέλος, αν θέλουμε την απόλυτη χαλάρωση και ξεγνοισιά σε αμμουδερές, οργανωμένες παραλίες, με όλες τις ανέσεις, τότε η Αλμυρίδα, η Γεωργιούπολη κι οι Καλύβες είναι οι ιδανικές ακτές για μας. Η επιλογή είναι δική μας.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Και κάπως έτσι, ξετυλίξαμε πια όλη την κλωστή της Χανιώτικης μας ανέμης. Η μαγεία όμως παραμένει…

«Μπροστά είναι η θάλασσα και πίσω τα βουνά σου
Χανιά μου με εσκλάβωσες με την ομορφιά σου».